Türkçede izin istemek: -abilir miyim?
Bu dersten sonra kibarca izin isteyebileceksiniz.
YouTube'da izle · 10:20 (yeni sekmede açılır) Kanala abone olun (yeni sekmede açılır) Videoyu YouTube'da izlemek kanala destek olur.
Bu dersin kelimeleri
| Kelime | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| girebilir miyim? | içeri girmek için kibarca izin istemek | Girebilir miyim? |
| geçebilir miyim? | yol vermesini kibarca rica etmek | Pardon, geçebilir miyim? |
| alabilir miyim? | bir şeyi almak için kibarca izin istemek | Kalemi alabilir miyim? |
| konuşabilir miyim? | konuşmak için kibarca izin istemek | Telefonla konuşabilir miyim? |
| içebilir miyiz? | birkaç kişi adına izin istemek | Çay içebilir miyiz? |
| verir misiniz? | karşınızdakinden kibarca bir şey rica etmek | Kitabı verir misiniz? |
| alsam olur mu? | samimi ve yumuşak izin isteme ("alırsam sorun olur mu?") | Bir çay daha alsam olur mu? |
| mümkün | olabilir, yapılabilir (basit izin isteklerinde genellikle tercih edilmez) | Bu mümkün mü? |
Ders hakkında
Bölüm, Astana'dan bir hatırayla başlıyor: Bir öğrenci dersin ortasında ayağa kalkıyor ve hiçbir şey söylemeden kapıyı gösteriyor. Uzun gelen birkaç saniyenin ardından dışarı çıkmak için izin istediği anlaşılıyor; Türkçede doğru sözü bulamamış. Dr. Furkan Kurt bunun sık rastlanan bir durum olduğunu anlatıyor: Rusçadaki "можно" tek başına neredeyse her ricaya uyar, Türkçede ise böyle her işe yarayan bir kelime yoktur. Kelimeyi doğrudan çevirmeye çalışmak, "Girmek mümkün mü?" gibi kulağa tuhaf gelen cümleler doğurur.
Türkçe bu iş için ayrı bir kelime değil, fiile gelen bir ek kullanır: -ebilir miyim? ya da -abilir miyim? Hangisinin seçileceğini ünlü uyumu belirler. Fiilin son ünlüsü ince ise (e, i, ö, ü) girebilir miyim?, geçebilir miyim? denir; kalın ise (a, ı, o, u) alabilir miyim?, konuşabilir miyim? denir. Birkaç kişi adına izin isteniyorsa ek de değişir: Çay içebilir miyiz?
Derste, karşınızdakinden bir şey rica etmek için kullanılan benzer ama farklı bir kalıp da ele alınıyor: Kitabı verir misiniz? Günlük konuşmada daha yumuşak ve samimi bir biçim de sık duyulur: Alsam olur mu? Bölümün tavsiyesi açık: Terimleri ezberlemek yerine bu cümleleri hazır kalıplar olarak öğrenin ve defalarca yüksek sesle tekrar edin. Böylece gerçek bir durumda doğru kalıp kendiliğinden aklınıza gelir.
Bu ders şu rehberin bir parçası: Türkiye'de yaşam için Türkçe
