Bulunma hâli: -da, -de, -ta, -te
Bu dersten sonra "Nerede?" sorusuna doğru ekle cevap verebileceksiniz: masada, sepette, ağaçta.
YouTube'da izle · 5:41 (yeni sekmede açılır) Kanala abone olun (yeni sekmede açılır) Videoyu YouTube'da izlemek kanala destek olur.
Kural: iki soru, bir ek
Ekin hangi biçimde geleceğini iki soru belirler. Önce kelimenin son harfine, sonra son ünlüsüne bakın.
| Son harf | Son ünlü a, ı, o, u | Son ünlü e, i, ö, ü |
|---|---|---|
| Diğer harflerD grubu | -da · masada | -de · hastanede |
| f, s, t, k, ç, ş, h, pT grubu · "Fıstıkçı Şahap" | -ta · ağaçta | -te · sepette |
Videodaki örnekler
- Bardak nerede? Bardak masada. a ile bitiyor · D grubu
- Yumurta nerede? Yumurta sepette. t ile bitiyor · T grubu · son ünlü e
- Doktor nerede? Doktor hastanede. e ile bitiyor · D grubu
- Kedi nerede? Kedi ağaçta. ç ile bitiyor · T grubu · son ünlü a
Kelimeler
| Kelime | Nerede? | English | Русский |
|---|---|---|---|
| masa | masada | table | стол |
| sepet | sepette | basket | корзина |
| hastane | hastanede | hospital | больница |
| ağaç | ağaçta | tree | дерево |
| sınıf | sınıfta | classroom | класс |
Ders hakkında
Ders, Muhteşem Yüzyıl'ı andıran kısa bir sahneyle açılıyor: "Hürrem Sultan nerede? Sarayda mı, yoksa odada mı?" Sahnedeki bütün sorular, birinin ya da bir şeyin nerede olduğunu soruyor. Dr. Furkan Kurt bu sahneden yola çıkarak bulunma hâli ekinin cevap verdiği iki soruyu tanıtıyor: Nerede? ve Kimde? Türkçe bu sorulara, isme -da, -de, -ta ya da -te ekini getirerek cevap verir. Hangi biçimin seçileceği iki adımda belirlenir.
İlk adımda kelimenin son ünlüsüne bakılır: Son ünlü a, ı, o ya da u ise ekte a; e, i, ö ya da ü ise e bulunur. İkinci adımda kelimenin son harfine bakılır: Son harf f, s, t, k, ç, ş, h ya da p ise ekin başındaki d, t olur. Bu sekiz sert ünsüzü akılda tutmanın kolay yolu "Fıstıkçı Şahap" sözüdür.
Ardından her örnek bu iki adımla sesli olarak kontrol ediliyor: Bardak masada. Yumurta sepette. Doktor hastanede. Kedi ağaçta. "Öğrenciler sınıfta" ve "Öğrenciler okulda" cümleleri yan yana gelince bir kelimenin neden -ta, ötekinin neden -da aldığı açıkça görülüyor. Son örnekler Kimde? sorusuna cevap veriyor: Kalem öğretmende. Telefon Sevinç'te. Özel isimlerde ek, kesme işaretiyle ayrılır. Serinin ikinci bölümünde aynı kural, diziden bir diyalog üzerinde çalışılıyor.
Bu ders şu rehberin bir parçası: Başlangıç düzeyi Türkçe dilbilgisi
Kendinizi deneyin
5 soru
Defter masa___.
Cevap:-da. masa a ile bitiyor, sert ünsüz yok: -da.
Ali park___.
Cevap:-ta. park k ile bitiyor (Fıstıkçı Şahap), son ünlü a: -ta.
Annem ev___.
Cevap:-de. ev v ile bitiyor, son ünlü e: -de.
Çocuklar bahçe___.
Cevap:-de. bahçe e ile bitiyor: -de.
Kitaplar dolap___.
Cevap:-ta. dolap p ile bitiyor, son ünlü a: -ta.
