Türkçede sayılar: 23 kelimeyle sıfırdan milyona

Türkçede sayı sistemi tamamen düzenlidir: 23 kelime ve tek bir kural, her sayıyı kurmaya yeter. Bu yazıda 0’dan 1.000.000’a kadar sayıların nasıl kurulduğunu, yaş, telefon numarası ve doğum tarihi gibi günlük kullanımları ve “birinci, ikinci” gibi sıra sayılarını ele alıyorum.

1. Temel sayılar: 0–10

Sayı	Türkçe
0	sıfır
1	bir
2	iki
3	üç
4	dört
5	beş
6	altı
7	yedi
8	sekiz
9	dokuz
10	on

2. Onlar: 20–90 ve büyük sayılar

Sayı	Türkçe
20	yirmi
30	otuz
40	kırk
50	elli
60	altmış
70	yetmiş
80	seksen
90	doksan
100	yüz
1.000	bin
1.000.000	bir milyon
1.000.000.000	bir milyar

Mantığı: 60, 70, 80 ve 90 yeni kelime değildir; 6, 7, 8 ve 9’dan türemiştir: altı → altmış, yedi → yetmiş, sekiz → seksen, dokuz → doksan. Bu bağı bilirseniz “altmış” ile “yetmiş”i karıştırmazsınız. Yalnızca yirmi, otuz, kırk ve elli ayrı ezberlenir.

3. Kural: büyükten küçüğe, yan yana

Türkçede bileşik sayı, büyük basamaktan küçüğe doğru sırayla söylenir. Arada “ve” gibi bir bağlaç yoktur, kelimeler ayrı yazılır.

Sayı	Nasıl kurulur	Türkçe
11	on + bir	on bir
25	yirmi + beş	yirmi beş
34	otuz + dört	otuz dört
48	kırk + sekiz	kırk sekiz
76	yetmiş + altı	yetmiş altı
89	seksen + dokuz	seksen dokuz
300	üç + yüz	üç yüz
425	dört yüz + yirmi + beş	dört yüz yirmi beş
2026	iki bin + yirmi + altı	iki bin yirmi altı
15.700	on beş bin + yedi yüz	on beş bin yedi yüz

Dikkat: 100 ve 1.000’in önüne “bir” gelmez: yüz, bin (bir yüz, bir bin değil). 1.100 de “bin yüz” olur. Milyon ve milyarda ise “bir” söylenir: bir milyon.

4. Sayıdan sonra isim tekil kalır

Sayı zaten “kaç tane” olduğunu söylediği için, arkasından gelen isim çoğul eki almaz.

• iki kitap (iki kitaplar değil)
• beş öğrenci
• yüz lira

5. Sayılarla soru sormak: kaç?

Sayı sorusunun kelimesi kaç’tır. Cevapta “kaç”ın yerine sayıyı koymanız yeter; cümlenin geri kalanı aynı kalır.

Soru	Cevap
Bu sayı kaç?	Bu sayı on yedi.
Bu kaç lira?	Yüz elli lira.
Kaç yaşındasın?	Yirmi iki yaşındayım.
Kaç kilosun?	Yetmiş kiloyum.
Boyun kaç?	Bir yetmiş beş. (1,75 m)
Doğum tarihin ne?	15 Mart 1998 (on beş mart bin dokuz yüz doksan sekiz).
Telefon numaran kaç?	0532 123 45 67

Mantığı: Kaç yaşındasın? → Yirmi iki yaşındayım. “Kaç” gider, sayı gelir; “-sın” (sen) eki “-ım” (ben) olur.

Telefon numaraları genellikle gruplar hâlinde okunur: 0532 123 45 67 → sıfır beş yüz otuz iki, yüz yirmi üç, kırk beş, altmış yedi.

Tanımadığınız birine “siz” ile sorun: Kaç yaşındasınız? Telefon numaranız kaç? Yaş ve kilo kişisel sorulardır; yeni tanıştığınız birine sormamak daha kibardır.

6. Sıra sayıları: -(I)ncI

“Birinci, ikinci” gibi sıra sayıları, sayıya -ıncı / -inci / -uncu / -üncü eki getirilerek kurulur. Ekin ünlüsü, sayının son ünlüsüne göre değişir (ünlü uyumu). Sayı ünlüyle bitiyorsa ekin başındaki ünlü düşer: iki → ikinci, altı → altıncı.

Sayı	Sıra sayısı
1	birinci
2	ikinci
3	üçüncü
4	dördüncü
5	beşinci
6	altıncı
10	onuncu
20	yirminci
100	yüzüncü

Dikkat: dört → dördüncü. Sondaki t, ünlüyle başlayan ek gelince d olur.

Bileşik sayılarda ek yalnızca son kelimeye gelir: yirmi beş → yirmi beşinci.

Yazıda sıra sayısı rakamdan sonra nokta konarak gösterilir: 3. kat (üçüncü kat), 21. yüzyıl (yirmi birinci yüzyıl).

7. Fiyatlar ve “buçuk”

Fiyatlar. Türkçede binler nokta ile, kesirler virgül ile ayrılır: 1.250 TL = bin iki yüz elli lira. 12,50 TL = on iki lira elli kuruş.

Yarım. Bir sayıdan sonra gelen yarım buçuk ile söylenir: iki buçuk saat, saat üç buçuk. Tek başına “yarım” kullanılır: yarım ekmek.

8. Sık yapılan hatalar

Yanlış	Doğru	Neden
bir yüz, bir bin	yüz, bin	100 ve 1.000’in önüne “bir” gelmez.
iki kitaplar	iki kitap	Sayıdan sonra isim tekildir.
Kaç yaşın?	Kaç yaşındasın?	Yaş “yaşında” biçimiyle sorulur.
dörtüncü	dördüncü	t, ünlüden önce d olur.
yirmibeş	yirmi beş	Sayılar ayrı yazılır.
altmış (70 için)	yetmiş	yedi → yetmiş, altı → altmış.

Kendinizi deneyin

5 soru

1. 0147 nasıl söylenir?

   yetmiş dörtkırk yedidört yedi

   Cevap:kırk yedi. Önce onlar, sonra birler: kırk + yedi.

2. 021.000 nasıl söylenir?

   bir binbinon yüz

   Cevap:bin. 100 ve 1.000'in önüne "bir" gelmez.

3. 03"Markete gittim, üç ___ aldım."

   ekmekekmeklerekmeği

   Cevap:ekmek. Sayıdan sonra isim tekil kalır.

4. 04Soru: "___ yaşındasın?" Cevap: "Yirmi yaşındayım."

   NeKaçNasıl

   Cevap:Kaç. Sayı sorusunun kelimesi "kaç"tır.

5. 05"4." nasıl okunur?

   dörtüncüdörtincidördüncü

   Cevap:dördüncü. Ek -üncü olur (dört'ün son ünlüsü ö) ve t, d'ye döner.

Sonraki adım

Sayılar A1 seviyesinin ilk konularından biridir. Videoyu izleyin, sonra seviyenizi bulun ve A1 derslerine devam edin. Bir sorunuz varsa bana sorun.