Türkçede alışveriş: kaç para, ne kadar?

Seviye A1 Yazar Dr. Furkan Kurt Yayın tarihi 5 dakikalık okuma

Alışverişte en çok sorulan soru bellidir: Bu kaç para? Ama cevabı anlamak, fiyatı söylemek, beden sormak ve kartla ödemek için birkaç kalıp daha gerekir. Bu yazıda mağazada, pazarda ve kasada en sık kullanılan cümleleri ve bu cümlelerin arkasındaki küçük kuralları ele alıyorum.

1. Fiyat sormak

SoruNot
Bu kaç para?En yaygın soru
Bu kaç lira?Türkiye’de lira ile; çok yaygın
Bu ne kadar?Aynı anlam, biraz daha samimi
Bunun fiyatı ne? / Fiyatı ne kadar?Bir ürünün fiyatını sorarken
Kilosu kaç lira? / Tanesi kaç lira?Tartıyla ya da tane ile satılan şeylerde

Soru, gösterilen ürünle birlikte sorulur: Bu kaç lira? Yalnızca “Kaç lira?” diye doğrudan sormak doğal değildir.

Kısa sorular da işinize yarar: Ucuz mu? Pahalı mı?

Kaç mı, ne kadar mı? Kaç sayılabilen bir şeyin sayısını sorar ve isimden önce gelir: kaç lira, kaç tane, kaç kilo. Ne kadar miktarı sorar ve tek başına da kullanılır: Bu ne kadar? Bu yüzden “ne kadar lira” denmez; kaç lira denir.

Kilosu ve tanesi iyelik eki almıştır: “bunun kilosu”, “bunun tanesi”. Pazarda en çok duyacağınız biçim budur.

2. Fiyatı anlamak ve söylemek

  • Yüz elli lira.
  • On iki lira elli kuruş. (12,50 TL)
  • Kilosu kırk lira.
  • Tanesi beş lira.

Sayıları okumak için sayılar yazısına bakın.

3. Kaça aldın? On liraya aldım.

Bir şeyi kaça aldığınızı söylerken fiyat yönelme hâli alır:

SoruCevap
Bu ayakkabıyı kaça aldın?Beş yüz liraya aldım.
Domatesi kaça veriyorsunuz?Kilosu kırk liraya.

Kaça = kaç + a. Fiyat, para karşılığında bir şeyin “yönü” gibi düşünülür: on liraya, yüz liraya. “On lirada aldım” denmez. Hâl ekleri için hâl ekleri yazısına bakın.

4. Pahalı mı, ucuz mu?

KelimeÖrnek
pahalıBu çok pahalı.
ucuzPazarda sebze daha ucuz.
indirimBu ürünlerde indirim var mı?
indirimliİndirimli fiyatı ne kadar?

Pazarlık: Kapalıçarşı gibi çarşılarda ve pazarda pazarlık yapılabilir; zincir mağazalarda ve marketlerde fiyat sabittir.

  • Biraz indirir misiniz?
  • İndirim yapar mısınız?
  • En son ne olur? (Son fiyatı sorarken.)
  • Biraz pahalı, düşüneceğim.

Günlük konuşmada “İndirim var mı?” sorusu daha çok mağazadaki kampanyayı sorarken kullanılır; pazarlıkta biraz indirir misiniz? ve en son ne olur? denir.

5. Mağazada

SatıcıSiz
Yardımcı olabilir miyim?Sadece bakıyorum, teşekkürler.
Bedeniniz kaç?M. / Otuz sekiz.
Kaç numara giyiyorsunuz?Kırk bir.
Bunun başka rengi var mı?
Deneyebilir miyim?
Buyurun, kabin şurada.
Bu bana biraz büyük geldi. / Küçük geldi.
Bunu alıyorum.

Giysilerde beden, ayakkabıda numara sorulur. Deneyebilir miyim? ve ödeyebilir miyim? sorularındaki -ebil eki için A2 rehberinin -ebil bölümüne bakın.

6. Pazarda ve markette

  • Bir kilo domates, lütfen.
  • Yarım kilo peynir.
  • İki ekmek, bir süt.
  • Bu kadar, teşekkürler.

Sayıdan sonra isim tekildir: bir kilo domates, iki ekmek (“domatesler”, “ekmekler” denmez).

7. Kasada: ödeme, para üstü, paket

Ödeme

KasiyerSiz
Nakit mi, kart mı?Kartla ödeyebilir miyim? / Nakit.
Peşin mi, taksitli mi?Peşin. / Kaç taksit yapıyorsunuz?
Fiş ister misiniz?Evet, lütfen.
Faturalı mı olsun?Evet, fatura istiyorum.
  • kredi kartı: kartla ödeme
  • peşin: tek seferde ödeme (nakit ya da kartla)
  • taksit: parayı ay ay ödemek
  • fiş: kasadan aldığınız küçük kâğıt; fatura: adınıza ya da şirketinize kesilen belge

Para üstü

Ekmek 8 lira. Siz 10 lira veriyorsunuz. Kasiyer size 2 lira geri veriyor: bu 2 lira para üstüdür.

  • Buyurun, para üstünüz.
  • Üstü kalsın. (Para üstünü almak istemiyorsanız.)
  • Bozuk paranız var mı? (Küçük para: madenî para ya da küçük banknot.)
  • Para bozdurabilir miyim? (Büyük bir banknotu küçük paralara çevirmek.)

Paket

SoruCevap
Poşet ister misiniz?Evet, bir tane lütfen. / Hayır, teşekkürler.
Kutusuyla mı alırsınız?Evet, kutusuyla.
Hediye paketi yapar mısınız?Tabii, hemen yapıyorum.
Değiştirme fişi verir misiniz?Tabii, buyurun.

Değiştirme fişi, hediye olarak aldığınız bir şeyin sonra değiştirilebilmesi için verilen fiştir.

8. Alışverişte söylenen iyi dilekler

Türkiye’de alışveriş çoğu zaman bir iyi dilekle biter:

DilekKim, kime?
Güle güle kullanın!Satıcı, ürünü alan müşteriye
Hayırlı olsun!Yeni bir şey (eşya, iş, okul) alan ya da başlayan birine
Hayırlı işler!Müşteri, dükkâna ya da satış yapılan yere girerken ya da çıkarken satıcıya
Bereket versin!Satıcı, ödeme yapan müşteriye: “Allah paranı çoğaltsın.” Müşteri “Bereketini gör!” diye cevap verir.

Bereket versin! dışındaki dileklere Sağ olun ya da Teşekkürler diye cevap verilir. Başka dilekler için iyi dilekler yazısına bakın.

9. Sık yapılan hatalar

YanlışDoğruNeden
Ne kadar lira?Bu kaç lira?Kaç isimden önce gelir; ne kadar tek başına.
(Ürünü göstermeden) Kaç lira?Bu kaç lira?Soru, gösterilen ürünle birlikte sorulur.
On lirada aldım.On liraya aldım.Fiyat yönelme hâli alır.
Bir kilo domateslerBir kilo domatesSayıdan sonra isim tekil.
Ayakkabı bedeniniz kaç?Kaç numara giyiyorsunuz?Ayakkabıda numara, giysilerde beden.

Kendinizi deneyin

5 soru

  1. Bir tişörtün fiyatını soruyorsunuz:

    Cevap:Bu kaç para?. Fiyat sorusu: bu kaç para ya da bu ne kadar.

  2. "Bu kitabı yüz ___ aldım."

    Cevap:liraya. Fiyat yönelme hâli alır: yüz liraya.

  3. "İki ___ lütfen."

    Cevap:ekmek. Sayıdan sonra isim tekil.

  4. Satıcı "Yardımcı olabilir miyim?" dedi; yalnızca bakmak istiyorsunuz.

    Cevap:Sadece bakıyorum, teşekkürler.. Kibar cevap: sadece bakıyorum.

  5. Ayakkabı alırken satıcı ne sorar?

    Cevap:Kaç numara giyiyorsunuz?. Ayakkabıda numara sorulur.

Sonraki adım

Fiyatları rahat okumak için sayılar yazısına bakın. A1’in bütün konuları için dilbilgisi rehberine bakın. Bir sorunuz varsa bana sorun ya da Telegram’dan yazın.

Bu konuda takıldığınız bir yerde bana yazın.

Bu dersle ilgili bir sorunuz mu var? Buradan sorun.

Öğrenmeye YouTube'da devam edin.

Her kuralı mantığıyla anlatan video dersler. Yeni derslerden ve ücretsiz pratik günlerinden haberdar olmak için abone olun.