Türkçede lokantada: çok lezzetli, hesap lütfen
Türkiye’de yemek yalnızca karın doyurmak değildir; masaya oturmanın, yemeği övmenin, kalkarken teşekkür etmenin kendi sözleri vardır. Bu yazıda lokantada masa istemekten hesap ödemeye kadar en sık kullanılan cümleleri, yemeğin tadını anlatmayı ve bir Türk evinde sofrada söylenenleri ele alıyorum.
1. Lokantaya girerken
| Garson | Siz |
|---|---|
| Hoş geldiniz! Kaç kişisiniz? | İki kişiyiz. |
| Rezervasyonum var, Ayşe Kaya adına. | |
| Buyurun, şu masa uygun mu? | Pencere kenarında bir masa var mı? |
2. Garsonu çağırmak
Garsonu çağırmanın kibar yolu (Pardon,) bakar mısınız? sorusudur. “Garson!” diye seslenmek kaba sayılır.
- Pardon, bakar mısınız? (Garsonu çağırırken)
- Menüyü alabilir miyim?
- Ne tavsiye edersiniz?
- Bugünün çorbası ne?
3. Sipariş vermek
| Garson | Siz |
|---|---|
| Ne alırsınız? / Siparişinizi alabilir miyim? | Ben bir mercimek çorbası alayım. |
| Ana yemek olarak? | Adana kebap, lütfen. |
| Acılı mı, acısız mı olsun? | Acısız olsun. |
| İçecek olarak ne istersiniz? | Bir ayran, bir de su. |
| Tatlı alır mısınız? | Evet, bir künefe. / Hayır, teşekkürler. |
Ben … alayım sipariş vermenin en doğal yoludur; istiyorum da doğrudur ama daha kesin duyulur.
Özel istekler:
- Etsiz bir yemeğiniz var mı?
- Bunun içinde fıstık var mı?
- Az tuzlu olsun, lütfen.
4. Yemeğin tadını anlatmak
| Söz | Ne zaman? |
|---|---|
| Çok lezzetli! | En yaygın övgü |
| Nefis! | Çok beğendiğinizde |
| Çok güzel olmuş! | Yemeği tadınca, ev sahibine ya da aşçıya |
| Tam kıvamında. | Pişirme ya da tuz tam yerinde olduğunda |
Kural mantığı: Çok güzel olmuş cümlesindeki -mış, yemeği tadınca fark ettiğiniz bir şeyi anlatır: yemeğin nasıl yapıldığını görmediniz, sonucunu tattınız. Bu yüzden “çok güzel oldu” yerine çok güzel olmuş denir. -mış için duyulan geçmiş zaman yazısına bakın.
Beğenmediğinizde kibar sözler:
- Biraz tuzlu olmuş.
- Benim için biraz acı.
5. Hesap
| Siz | Garson |
|---|---|
| Hesap, lütfen. / Hesabı alabilir miyim? | Hemen getiriyorum. |
| Kartla ödeyeceğim. | Tabii, buyurun. |
| Üstü kalsın. | Teşekkür ederiz, yine bekleriz. |
Türkiye’de lokantalarda servis ücreti alınmaz; bahşiş zorunlu değildir ama bırakmak yaygındır. Ödeme ve para üstü için alışveriş yazısına bakın.
6. Afiyet olsun, eline sağlık
| Söz | Kim, kime? | Cevabı |
|---|---|---|
| Afiyet olsun! | Garson ya da ev sahibi, yemek yiyene | Teşekkürler. / Sağ olun. |
| Eline sağlık! / Ellerinize sağlık! | Yemeği yiyen, yemeği yapana | Afiyet olsun. |
| Yine bekleriz! | Garson giden müşteriye; ev sahibi uğurladığı misafire | Teşekkürler, iyi akşamlar. |
Bu sözlerin ayrıntısı için iyi dilekler ve teşekkür yazılarına bakın.
7. Bir Türk evinde sofrada
- Buyurun, sofraya! (Ev sahibi, yemeğe çağırırken)
- Biraz daha alır mısınız? (Ev sahibi tabağınızı doldurmak istediğinde)
- Doydum, teşekkür ederim. (Yeterince yediğinizde)
- Çok yedim, her şey çok güzeldi.
- Elinize sağlık. (Kalkarken, yemeği yapana)
- Yine bekleriz! (Ev sahibi, misafiri uğurlarken)
Türk evinde misafire ikinci, üçüncü kez yemek ikram edilir. “Hayır” demek kaba değildir, ama doydum, teşekkür ederim demek daha yumuşaktır.
8. Menüde sık göreceğiniz yemekler
| Yemek | Ne? |
|---|---|
| mercimek çorbası | kırmızı mercimekten çorba |
| kebap | ızgarada pişen et |
| pide | fırında pişen, üzeri kıymalı ya da peynirli hamur |
| lahmacun | ince hamur üzerinde kıymalı harç |
| mantı | yoğurtla yenen küçük hamur bohçaları |
| künefe | peynirli, şerbetli sıcak tatlı |
| ayran | yoğurt, su ve tuzla yapılan içecek |
Türk yemeklerinin adlarını ve bu adların hikâyelerini ayrı bir yazıda anlatacağım.
9. Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru | Neden |
|---|---|---|
| (Garsonu çağırırken) Garson! | Pardon, bakar mısınız? | “Garson!” kaba sayılır. |
| (Yemeği tadınca) Çok güzel oldu. | Çok güzel olmuş. | Tadınca fark edilen sonuç: -mış. |
| Hesap ver, lütfen. | Hesap, lütfen. / Hesabı alabilir miyim? | Hesap istenir, verilmez. |
| (Yemeği yapana) Afiyet olsun. | Elinize sağlık. | Afiyet olsun yiyene, eline sağlık yapana söylenir. |
Kendinizi deneyin
5 soru
Garsonu kibarca nasıl çağırırsınız?
Cevap:Pardon, bakar mısınız?. Kibar çağrı: (pardon,) bakar mısınız?
Arkadaşınızın yaptığı yemeği tattınız, çok beğendiniz:
Cevap:Çok güzel olmuş!. Tadınca fark edilen sonuç: olmuş.
Yemek bitti, ödemek istiyorsunuz:
Cevap:Hesap, lütfen.. Hesap, lütfen ya da hesabı alabilir miyim?
Ev sahibi yemeği yaptı. Kalkarken ne dersiniz?
Cevap:Elinize sağlık.. Yemeği yapana: elinize sağlık.
Ev sahibi "Biraz daha alır mısınız?" diye soruyor, siz doydunuz:
Cevap:Doydum, teşekkür ederim.. Yumuşak cevap: doydum, teşekkür ederim.
Sonraki adım
Ödeme ve para üstü için alışveriş yazısına, olmuş biçimi için duyulan geçmiş zaman yazısına bakın. Garsonu çağırırken de kullanılan affedersiniz ve pardon için özür yazısına bakın. A1’in bütün konuları için dilbilgisi rehberine bakın. Bir sorunuz varsa bana sorun ya da Telegram’dan yazın.
Bu konuda takıldığınız bir yerde bana yazın.
Bu dersle ilgili bir sorunuz mu var? Buradan sorun.
Sıradaki yazı
Türkçede özür dilemek ve "anlamadım" demek
Türkçede özür dilemek: özür dilerim, kusura bakmayın, affedersiniz ve pardon farkı, özre cevap, anlamadım ve tekrar eder misiniz, sık hatalar ve kısa test.
Türkçede alışveriş: kaç para, ne kadar?
Türkçede alışveriş: kaç para ve ne kadar farkı, fiyat söylemek, on liraya aldım, mağazada ve pazarda kalıplar, beden ve numara, ödeme, hatalar ve kısa test.
Türkçede iyi dilekler: kolay gelsin, geçmiş olsun, afiyet olsun
Türkçede iyi dilekler: iyi günler, kolay gelsin, geçmiş olsun, afiyet olsun, hayırlı olsun, iyi ki doğdun; hangisi ne zaman ve cevabı, hatalar ve kısa test.
Türkçede renkler: kırmızı, kıpkırmızı, al
Türkçede renkler: renk adları, ne renk sorusu, açık ve koyu, kıpkırmızı ve masmavi gibi pekiştirme, al ve kara farkı, sık yapılan hatalar ve kısa test.