Türkçede bence ve bana göre: fikrinizi söylemek
Bir film hakkında, bir yemek hakkında, bir plan hakkında fikrinizi söylemek istediğinizde Türkçede en kısa yol tek bir kelimedir: bence. Bence bu film çok güzel. Aynı anlamı bana göre ile de verebilirsiniz. Bu yazıda iki biçimi, hangi kişide hangisinin kullanıldığını, “-a göre” kalıbının ikinci anlamını ve sohbette fikre katılmak ya da katılmamak için kullanılan kısa cevapları ele alıyorum.
1. Bence, sence, bizce, sizce
Kişi zamirine -ce eklenince “benim fikrime göre” anlamı çıkar:
| Zamir | Biçim | Örnek |
|---|---|---|
| ben | bence | Bence bu çanta çok pahalı. |
| sen | sence | Sence hangisi daha güzel? |
| biz | bizce | Bizce bu plan iyi. |
| siz | sizce | Sizce bu fikir iyi mi? |
Ek zamirin kendisine gelir, araya başka ek girmez: ben-ce, sen-ce.
O ve onlar için bu biçim kullanılmaz; onların fikrini söylerken ona göre, onlara göre denir (bk. 2. bölüm).
Bence ve sence çoğu zaman cümlenin başında durur, ama ortada da olabilir: Bu kitap bence biraz uzun.
2. Bana göre, sana göre, ona göre
İkinci yol yönelme hâli + göre kalıbıdır. Zamir ya da isim -a / -e / -ya / -ye alır, arkasından göre gelir:
| Zamir | Biçim |
|---|---|
| ben | bana göre |
| sen | sana göre |
| o | ona göre |
| biz | bize göre |
| siz | size göre |
| onlar | onlara göre |
Dikkat: ben ve sen yönelme hâlinde bana, sana olur.
Bu kalıp isimlerle de kullanılır: Doktora göre bu ilaç çok iyi. Öğretmene göre bu sınav kolay. Ayşe’ye göre film sıkıcı.
Bence ile bana göre arasında anlam farkı yoktur. Bence daha kısadır ve konuşmada daha sık duyulur; bana göre hem konuşmada hem yazıda rahatça kullanılır.
3. Haritaya göre: bir şeye dayanarak
-a göre yalnızca fikir bildirmez; “bir bilgiye dayanarak” anlamı da verir:
- Haritaya göre otel çok yakın.
- Hava durumuna göre yarın kar yağacak.
- Habere göre yol kapalı.
Burada kimsenin fikri söylenmiyor; bilginin kaynağı söyleniyor. Hâl eklerinin kuralları için hâl ekleri yazısına bakın.
4. Sence? Fikir sormak
Birine fikrini sormak için sence ya da sizce kullanılır:
- Sence bu renk bana yakışıyor mu?
- Sizce hangi otel daha iyi?
Kısa bir soru olarak tek başına da kullanılır: Ben bu filmi beğendim. Sen? Sence? Karşılaştırma sorularında daha ve en ile sık birlikte gelir; ayrıntısı daha ve en yazısında.
5. Katılmak, katılmamak: kısa cevaplar
Sohbette birinin fikrine kısa bir cevap vermek için şu kalıplar yeterlidir:
| Kalıp | Anlamı |
|---|---|
| Bence de. | Ben de aynı fikirdeyim. |
| Haklısın. / Haklısınız. | Senin fikrin doğru. |
| Sana katılıyorum. | Ben de öyle düşünüyorum. |
| Bence öyle değil. | Ben farklı düşünüyorum. |
| Sana katılmıyorum. | Ben senin gibi düşünmüyorum. |
Katılmak fiili yönelme hâliyle kullanılır: sana katılıyorum, size katılıyorum, Ali’ye katılıyorum.
Kısa bir örnek:
- A: Bence bu kafe çok güzel.
- B: Bence de. Ama biraz pahalı.
- A: Haklısın.
6. Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru | Neden |
|---|---|---|
| Benim göre | Bana göre | Göre yönelme hâliyle kullanılır. |
| Bene göre | Bana göre | Ben, yönelme hâlinde bana olur. |
| Bence göre | Bence / Bana göre | İki biçim birleştirilmez. |
| Onca bu film güzel. | Ona göre bu film güzel. | O için -ce kullanılmaz. |
| Haritada göre | Haritaya göre | Göre yönelme hâliyle kullanılır. |
| Seni katılıyorum. | Sana katılıyorum. | Katılmak yönelme hâli ister. |
Kendinizi deneyin
5 soru
"___ bu kitap çok güzel." (ben)
Cevap:Bence. Ben + -ce = bence.
"___ göre bu plan iyi değil." (o)
Cevap:Ona. O için ona göre kullanılır.
"Hava durumu___ göre yarın güneşli." (hava durumu)
Cevap:-na. Göre yönelme hâliyle kullanılır: hava durumuna göre.
A: "Bence bu restoran çok iyi." B: "___ Yemekler çok lezzetli."
Cevap:Bence de.. Fikre katılmak için "Bence de" denir.
"Ben sana ___." (katılmak, olumlu)
Cevap:katılıyorum. Fikri paylaşıyorsanız katılıyorum denir; katılmak yönelme hâliyle kullanılır.
Sonraki adım
-a göre kalıbı yönelme hâline dayanır; kuralı tekrar etmek için hâl ekleri yazısına bakın. Fikir sorularında sık kullanılan karşılaştırma için daha ve en yazısı yardımcı olur. Bütün A1 konuları için dilbilgisi rehberine bakın. Bir sorunuz varsa bana sorun ya da Telegram’dan yazın.
Bu konuda takıldığınız bir yerde bana yazın.
Bu yazı şu rehberin bir parçası: Başlangıç için Türkçe dilbilgisi
Bu dersle ilgili bir sorunuz mu var? Buradan sorun.
Sıradaki yazı
Türkçede geniş zaman: -ır, -er
Türkçede geniş zaman ne zaman kullanılır? -r, -ar, -ır biçimlerinin kuralı, 13 istisna fiil, yapmam ve yapmayız, şimdiki zamanla farkı, hatalar ve kısa test.
Türkçede ünlü uyumu: ek neden -lar, neden -ler?
Türkçede ünlü uyumu: kalın ve ince ünlüler, iki ve dört biçimli ekler, son ünlü kuralı, saatler gibi istisnalar, -yor ve -ki, sık yapılan hatalar ve kısa test.
Türkçede -mış: duyulan geçmiş zaman
Türkçede -mış ne zaman kullanılır? -dı ile farkı, duyulan, sonucundan anlaşılan ve sonradan fark edilen olaylar, isimlerle -ymış, sık hatalar ve kısa test.
Türkçede emir ve istek: gel, gelin, gidelim
Türkçede emir ve istek nasıl kurulur? Gel ve gelin farkı, resmî -iniz, olumsuz emir, git ve gidin gibi değişimler, gideyim ve gidelim, sık hatalar ve kısa test.